Apple kiếm tỷ USD từ AI dù chưa có chiến lược rõ ràng, từ OpenAI đến Elon Musk đều phải lệ thuộc

Trong cuộc đua Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng nóng dần, Apple nổi lên theo một cách khá đặc biệt: không phải nhờ những mô hình AI tiên tiến nhất, mà bằng khả năng “thu phí” từ chính hệ sinh thái của mình. Theo các ước tính mới nhất, Apple đang trên đà vượt mốc 1 tỷ USD doanh thu từ AI trong năm nay – một con số cho thấy vị thế vững chắc của hãng, ngay cả khi chiến lược AI nội tại vẫn còn nhiều dấu hỏi.

Kiếm tiền từ AI… của người khác

Trong khi các ông lớn như OpenAI, Google, Anthropic hay xAI đổ hàng trăm tỷ USD vào phát triển mô hình AI và hạ tầng dữ liệu, Apple lại chọn một con đường khác: đứng ở “cửa ngõ” nơi người dùng tiếp cận các sản phẩm này.

Dù các chatbot có thông minh đến đâu, Iphone vẫn là một trong những thiết bị chính để người dùng trải nghiệm chúng. Và mỗi khi người dùng đăng ký dịch vụ AI qua App Store, Apple sẽ thu phí – thường là 30% trong năm đầu và 15% cho các năm tiếp theo (tùy thị trường).

Theo công ty phân tích AppMagic, riêng trong năm 2025, các ứng dụng AI tạo sinh đã mang về cho Apple gần 900 triệu USD phí App Store. Đáng chú ý, khoảng 75% khoản thu này đến từ ChatGPT, trong khi Grok của xAI đóng góp khoảng 5%.

Doanh thu từ nhóm ứng dụng này đã tăng nhanh chóng, từ khoảng 35 triệu USD vào tháng 1/2025 lên đỉnh 101 triệu USD vào tháng 8, trước khi hạ nhiệt do lượng tải ChatGPT giảm.

Xét trên tổng doanh thu hàng trăm tỷ USD của Apple, con số 1 tỷ USD từ AI không phải là quá lớn. Tuy nhiên, điều đáng nói là nó đến từ mảng dịch vụ – lĩnh vực đang được giới đầu tư đặc biệt quan tâm nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với phần cứng.

Trong bối cảnh doanh số iPhone có dấu hiệu chững lại, dịch vụ, bao gồm App Store, iCloud, Apple Music…, đang trở thành “cỗ máy in tiền” mới của Apple. Và AI, dù không phải do chính Apple phát triển, lại đang góp phần thúc đẩy cỗ máy này vận hành mạnh mẽ hơn.

Siri tụt lại phía sau

Trớ trêu ở chỗ, trong khi kiếm bộn tiền từ AI, chính sản phẩm AI của Apple lại chưa thực sự ấn tượng. Siri – trợ lý ảo từng được xem là tiên phong – hiện bị đánh giá là lạc hậu so với các chatbot hiện đại.

Siri vẫn chủ yếu xử lý các tác vụ cơ bản như đặt báo thức, gửi tin nhắn, nhưng gần như không thể ghi nhớ hội thoại, phân tích sâu hay tạo nội dung như ChatGPT hay Gemini. Việc chậm cải tiến Siri cũng được cho là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự ra đi của Giám đốc AI John Giannandrea vào năm ngoái.

Apple đã có động thái thay đổi khi công bố hợp tác với Google, cho phép Gemini hỗ trợ một phiên bản Siri mới dự kiến ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, điều này cũng phần nào cho thấy Apple vẫn đang “mượn lực” từ bên ngoài thay vì tự xây dựng hoàn toàn.

Chiến lược khác biệt: AI trên thiết bị

Không giống các đối thủ đang chạy đua xây dựng mô hình AI khổng lồ trên nền tảng điện toán đám mây, Apple theo đuổi hướng đi tiết kiệm và riêng biệt hơn: AI chạy trực tiếp trên thiết bị.

Hãng tận dụng lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ được lưu trữ trên iPhone, kết hợp với các con chip do chính mình thiết kế, để xử lý AI ngay trên máy – thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tăng tốc độ xử lý mà còn phù hợp với triết lý bảo mật mà Apple luôn theo đuổi.

Một số chuyên gia cho rằng, nếu quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân trở thành yếu tố quyết định trong kỷ nguyên AI, chiến lược “on-device AI” của Apple có thể trở thành lợi thế lớn.

Ông Charles Rinehart, Giám đốc đầu tư của Johnson Asset Management, nhận định, các nhà đầu tư đang chờ đợi Apple chứng minh được năng lực AI của riêng mình. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý Apple không có mảng điện toán đám mây để “tận dụng” nếu chi tiêu quá nhiều vào hạ tầng AI như các đối thủ.

“Nếu Apple có thể đóng vai trò như một ‘trạm thu phí’ cho các nhà cung cấp AI, họ có thể sẽ trông rất hấp dẫn về dài hạn, vì không phải gánh chi phí đầu tư khổng lồ,” ông nói.

Lợi thế không dễ bị thay thế

Trong khi đó, các đối thủ cũng đang tìm cách thoát khỏi sự phụ thuộc vào Apple. OpenAI đã mua lại một startup phần cứng do cựu nhà thiết kế Apple Jony Ive đồng sáng lập, với tham vọng phát triển thiết bị riêng. Một số nhân sự Apple cũng đã gia nhập dự án này.

Google, với hệ điều hành Android và dòng Pixel, đã tích hợp nhiều tính năng AI tiên tiến, nhưng vẫn chưa đủ sức khiến người dùng iPhone chuyển đổi.

Thực tế cho thấy, việc xây dựng một hệ sinh thái thiết bị mạnh mẽ như Apple khó hơn rất nhiều so với việc phát triển một chatbot. Ngược lại, Apple, với nền tảng sẵn có, có thể chỉ cần một bước tiến đủ tốt trong AI là đã có thể bắt kịp cuộc chơi.

Như vậy hiện tại, Apple có thể chưa phải là người dẫn đầu về công nghệ AI. Nhưng bằng cách kiểm soát điểm tiếp cận người dùng, hãng đang trở thành một “người thu phí” trong kỷ nguyên mới. Nếu chiến lược AI trên thiết bị phát huy hiệu quả, Apple không chỉ kiếm tiền từ AI của người khác, mà còn có thể tự tạo ra cuộc chơi của riêng mình.

Theo: WSJ, Reuters