‘Livestream không chỉ là bật camera nói chuyện, đó là một nghề tạo ra thu nhập thật’

Hiện nay, mạng xã hội, thương mại điện tử và Trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, nghề livestream không đơn thuần chỉ là một hoạt động giải trí hay bán hàng tự phát mà còn đang mở ra một cơ hội nghề nghiệp mới, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế số.

Đến với lĩnh vực này, có thể từ cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ đến doanh nghiệp, từ những người trẻ mới khởi nghiệp đến lực lượng lao động chuyển đổi nghề, trong đó có cả các ngôi sao, nghệ sĩ nổi tiếng. Nghề livestream hiện đang mở ra một cơ hội nghề việc mới, song cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng, đạo đức và tính chuyên nghiệp.

Theo khảo sát thực tế trên thị trường lao động, mức thu nhập của nghề livestream tại Việt Nam hiện khá đa dạng, phụ thuộc vào kinh nghiệm và hiệu quả công việc. Người mới vào nghề thường có mức lương cơ bản từ 6–10 triệu đồng/tháng, trong khi những người có kỹ năng và kinh nghiệm có thể đạt 15–30 triệu đồng/tháng, chưa kể hoa hồng và thưởng doanh số. Ở nhóm livestream chuyên nghiệp hoặc tự vận hành kênh bán hàng, thu nhập có thể cao hơn nhiều, dựa trên hiệu suất bán hàng và mức độ xây dựng thương hiệu cá nhân.

Để hiểu rõ hơn vì sao livestream cần được đào tạo bài bản, chuẩn hóa như một ngành nghề chính thống, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với cô Vi Ngọc Lan – Trưởng khoa Thương mại điện tử, trường Cao đẳng Công nghệ Bắc Hà, người đã trực tiếp tham gia xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo livestream theo hướng thực hành, bền vững và gắn với nhu cầu thực tế của xã hội.

Trong bối cảnh mạng xã hội và AI phát triển mạnh mẽ, livestream đang dần được nhìn nhận như một nghề chuyên nghiệp. Theo cô, vì sao livestream không còn là “nghề tay trái” mà đã trở thành một lĩnh vực đào tạo bài bản?

Đã qua rồi cái thời livestream không còn là việc bật camera nói chuyện, mà là một chuỗi nghề nghiệp hoàn chỉnh từ xây dựng kịch bản, phân tích hành vi khách hàng, vận hành hệ thống bán hàng đến tuân thủ pháp luật và xây dựng thương hiệu cá nhân.

Trong bối cảnh AI và thương mại điện tử phát triển mạnh, livestream đã trở thành một mắt xích quan trọng của kinh tế số, tạo doanh thu thật, việc làm thật, giúp cá nhân cải thiện thu nhập, gia đình ổn định tài chính và doanh nghiệp mở rộng thị trường. Đặc biệt, hình thức này được người tiêu dùng ủng hộ rộng rãi vì tính trực tiếp và minh bạch.

Những học viên đang theo học ngành livestream tại trường hiện đến từ những nhóm ngành, độ tuổi và nền tảng nghề nghiệp nào? Điều này phản ánh điều gì về sức hút của lĩnh vực này, thưa cô?

Học viên ngành livestream hiện nay đến từ rất nhiều nhóm khác nhau như sinh viên, nhân viên văn phòng, người kinh doanh buôn bán, tiểu thương, chủ shop online, doanh nghiệp nhỏ, giáo viên và cả lao động tự do. Không chỉ cá nhân mà cả các tổ chức, doanh nghiệp đều có thể xây dựng đội ngũ livestream để phục vụ hoạt động kinh doanh của mình.

Điều này cho thấy livestream đã được ứng dụng rộng rãi trong hầu hết các lĩnh vực, từ kinh doanh sản phẩm đến dịch vụ, và không còn là xu hướng ngắn hạn mà đã trở thành một kỹ năng thiết yếu trong kỷ nguyên số, phản ánh nhu cầu rất lớn của xã hội đối với lĩnh vực này.

Livestream có phải là lĩnh vực chỉ dành cho những người có ngoại hình, năng khiếu ăn nói, hay bất kỳ ai cũng có thể theo học nếu được đào tạo bài bản?

Ngoại hình và năng khiếu chỉ là lợi thế ban đầu, chứ không phải yếu tố quyết định.

Cá nhân tôi đã từng trực tiếp đào tạo và hỗ trợ hơn 200 người khuyết tật tham gia livestream bán hàng và họ đã đạt được những kết quả rất tích cực. Vì vậy, tôi khẳng định rằng bất kỳ ai cũng có thể theo nghề livestream một cách nghiêm túc nếu được đào tạo bài bản và đúng phương pháp.

Theo cô, để theo đuổi nghề livestream một cách bền vững, người học cần trang bị những kỹ năng cốt lõi nào ngoài khả năng nói trước ống kính?

Theo tôi, nền tảng đầu tiên của nghề livestream phải là đạo đức nghề nghiệp, sau đó là hiểu biết pháp lý để làm đúng, làm chuẩn, làm lâu dài. Trên nền tảng đó, người học cần làm chủ bộ 8 kỹ năng cốt lõi trong livestream bán hàng như: tạo nội dung thu hút, khơi gợi nhu cầu, tôn vinh sản phẩm, giữ chân khách hàng, xử lý từ chối, tạo niềm tin, quản trị cảm xúc và tối ưu chuyển đổi.

Ngoài ra, người làm nghề cần có tư duy kịch bản và storytelling, khả năng phân tích dữ liệu và hành vi người xem, kỹ năng vận hành hệ thống bán hàng đa nền tảng và tư duy xây dựng thương hiệu cá nhân bền vững. Đây chính là những yếu tố tạo nên giá trị nghề nghiệp thực sự, không phụ thuộc vào xu hướng hay trào lưu nhất thời.

Livestream là nghề mang tính thực hành cao, đòi hỏi “cầm tay chỉ việc”. Các chương trình đào tạo tại trường Cao đẳng Công nghệ Bắc Hà được thiết kế như thế nào để giúp học viên có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp?

Chúng tôi thiết kế chương trình theo triết lý “học đến đâu – làm được đến đó”, trong đó thời lượng thực hành thực tế chiếm phần lớn so với lý thuyết. Học viên không chỉ học trong lớp mà còn được trực tiếp thực hành tại doanh nghiệp, kho xưởng, gian hàng thực tế và cả tại nhà để hình thành thói quen làm nghề mỗi ngày.

Mỗi học phần đều gắn với sản phẩm đầu ra cụ thể như kịch bản, phiên livestream, gian hàng TikTok Shop, dữ liệu bán hàng… giúp học viên hiểu rõ quy trình làm việc thật. Bên cạnh đó, chúng tôi kết nối chặt chẽ với các doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra nhân sự chuyên nghiệp, giúp học viên có thể đi làm ngay hoặc tự vận hành mô hình kinh doanh của mình sau khi tốt nghiệp.

So với các trung tâm đào tạo khác trên thị trường, đâu là điểm khác biệt lớn nhất trong mô hình đào tạo livestream của trường mà cô cho rằng mang tính lâu dài cho người học?

Điểm khác biệt cốt lõi của chúng tôi là chuẩn hóa livestream như một nghề chính thống. Nhà trường xây dựng chương trình đào tạo bài bản, thực tế, được giảng dạy bởi đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm thực chiến và có hệ thống đánh giá năng lực thực hành rõ ràng cho từng học viên.

Bên cạnh việc rèn luyện kỹ năng, chương trình còn chú trọng đào tạo đạo đức nghề nghiệp và pháp lý nghề, giúp người học làm đúng – làm chuẩn ngay từ đầu. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là biết livestream, mà là giúp học viên hành nghề chuyên nghiệp, tạo dựng cuộc sống thịnh vượng, đồng thời đóng góp tích cực cho doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

“

Đặc biệt, Luật Thương mại điện tử đã được Quốc hội thông qua và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cũng mở ra một khung pháp lý toàn diện và chặt chẽ hơn cho các hoạt động kinh doanh trên môi trường số, trong đó livestream giữ vai trò ngày càng quan trọng.
Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công thương) cho biết, KOL, KOC được xác định là người bán hàng, chịu trách nhiệm pháp lý tương tự người bán truyền thống nếu vi phạm, như quảng cáo sai sự thật, bán hàng giả hoặc hàng không rõ nguồn gốc.
“Để được livestream, họ phải cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm cho nền tảng. Từ năm 2026, KOL, KOC bắt buộc phải tham gia các khóa đào tạo về pháp luật thương mại điện tử và chỉ được cấp giấy chứng nhận hoạt động livestream sau khi hoàn thành. Các vi phạm có thể bị đình chỉ hoạt động, khóa tài khoản, hoặc đào tạo lại, tùy mức độ”, ông Tuấn cho biết.

Tại Trung Quốc, nghề livestream đang được quản lý chặt chẽ hơn, yêu cầu chứng chỉ và tiêu chuẩn hành nghề. Theo cô, Việt Nam có đang đi theo xu hướng này và việc đào tạo chính quy sẽ đóng vai trò như thế nào trong giai đoạn tới?

Nước ta đang từng bước đi theo xu hướng này và Luật Thương mại điện tử sẽ có hiệu lực từ 1/7/2026 sẽ siết chặt hoạt động livestream và tiếp thị liên kết.

Khi livestream phát triển mạnh và tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng, việc xây dựng các tiêu chuẩn về đạo đức, pháp lý và năng lực hành nghề là điều tất yếu. Tôi cũng tin rằng trong thời gian tới, các cơ quan chức năng và Chính phủ sẽ ban hành những cơ chế quản lý phù hợp để đảm bảo môi trường livestream được vận hành minh bạch, lành mạnh và bền vững.

Trong bối cảnh đó, đào tạo chính quy sẽ giữ vai trò then chốt trong việc chuẩn hóa nghề livestream, giúp người làm nghề được công nhận một cách chính danh, hành nghề đúng chuẩn, giảm thiểu rủi ro và góp phần xây dựng nền kinh tế số phát triển lâu dài.

Với vai trò là người trực tiếp đào tạo và quản lý, cô có lời khuyên gì dành cho các bạn trẻ đang muốn theo đuổi livestream như một con đường sự nghiệp nghiêm túc, thay vì chỉ chạy theo trào lưu?

Đặc biệt, dù có kỹ năng đứng trước ống kính, bạn vẫn cần kỹ năng lõi trong chính lĩnh vực mình theo đuổi – từ việc am hiểu sản phẩm, dịch vụ đến tư duy kinh doanh. Vì vậy, tôi nghĩ các bạn trẻ hoặc những ai đang muốn theo đuổi công việc này: hãy đầu tư cho việc học, học để làm nghề cho tử tế, học để sống được với nghề và phát triển sự nghiệp một cách bền vững.

Cảm ơn cô đã tham gia trả lời phỏng vấn!