Chiến lược Chuyển đổi AI cần hoàn thành hỏa tốc

Trước yêu cầu cấp thiết từ Chính phủ về việc tăng tốc hiện đại hóa nền hành chính và bứt phá kinh tế số, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đang dồn toàn lực thực hiện chiến dịch cao điểm. Việc thực thi Chiến lược Chuyển đổi AI (Trí tuệ nhân tạo) không còn là lựa chọn mà đã trở thành mệnh lệnh hành động, yêu cầu phải hoàn thành dứt điểm các hạng mục quan trọng ngay trong tháng 5 và tháng 6 tới đây.

Cuộc đua với thời gian trong tháng 5 và tháng 6

Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt, đặt Bộ KH&CN vào trạng thái làm việc khẩn trương nhất. Theo báo cáo từ Văn phòng Chính phủ về tình hình thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP và các chỉ đạo của Ủy ban Quốc gia về Chuyển đổi số, trong tháng 5/2026, Bộ KH&CN phải hoàn tất nội dung dự thảo Chiến lược Chuyển đổi AI quốc gia để trình Chính phủ xem xét ban hành. Đây là văn bản mang tính kế thừa và nâng tầm từ Quyết định số 127/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030.

Tiếp nối ngay sau đó, tháng 6/2026 được ấn định là hạn chót để vận hành nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ trên phạm vi toàn quốc. Việc đưa ra thời hạn (deadline) trong vòng 60 ngày thể hiện tinh thần “Chính phủ hành động”, quyết liệt xóa bỏ tư duy chậm trễ trong quản trị công nghệ. Với tốc độ phát triển hiện nay, nếu không nhanh chóng ban hành chiến lược và công cụ hỗ trợ, Việt Nam sẽ đối mặt với nguy cơ tụt hậu về năng suất lao động và mất ưu thế cạnh tranh.

Những nhiệm vụ trọng tâm để đạt mục tiêu hỏa tốc

Để đáp ứng yêu cầu hoàn thành rất nhanh theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ KH&CN đã phân rã khối lượng công việc thành các nhóm hành động cụ thể, bám sát các mục tiêu trong Báo cáo định hướng phát triển hạ tầng số của bộ.

Hoàn thiện hành lang pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật: Trong tháng 5, Bộ KH&CN tập trung xây dựng các quy định về dữ liệu mở và bộ nguyên tắc đạo đức AI. Đây là bước đi quan trọng dựa trên các khuyến nghị từ Hội đồng Khoa học Quốc gia để tạo ra môi trường an toàn cho việc thử nghiệm các mô hình AI. Việc ban hành chiến lược sẽ cung cấp “bản đồ chỉ đường” cho các địa phương, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Triển khai nền tảng AI hỗ trợ công vụ: Nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 6 là vận hành hệ thống “Trợ lý ảo” dành cho cán bộ, công chức. Nền tảng này được huấn luyện trên kho dữ liệu khổng lồ do Bộ Tư pháp phối hợp cung cấp, bao gồm toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam. Hệ thống phải đảm bảo khả năng trả lời chính xác các câu hỏi về quy trình nghiệp vụ, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hành chính.

Thiết lập hạ tầng tính toán dùng chung: Dựa trên các thỏa thuận hợp tác giữa Bộ KH&CN và các tập đoàn viễn thông lớn như Viettel, VNPT, dự án đang khẩn trương xây dựng hạ tầng tính toán hiệu năng cao. Mục tiêu là đảm bảo khi nền tảng quốc gia kích hoạt, hệ thống có khả năng xử lý hàng triệu truy vấn cùng lúc mà không xảy ra tình trạng nghẽn mạng.

Hiệu quả đột phá từ Chiến lược Chuyển đổi AI

Việc thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ này hướng tới những thay đổi căn bản trong nền quản trị quốc gia và đời sống kinh tế xã hội, bám sát các mục tiêu tại Đề án chuyển đổi số quốc gia.

Thứ nhất, tối ưu hóa bộ máy hành chính. Nền tảng hỗ trợ công vụ sẽ tạo ra một cuộc cách mạng về năng suất. Theo ước tính từ các mô hình thử nghiệm của Viện Chiến lược và Chính phủ số, việc áp dụng AI có thể giúp giảm tới 50% thời gian tra cứu văn bản của cán bộ chuyên môn. Sự chính xác của AI cũng giúp giảm thiểu các sai sót chủ quan, nâng cao tính minh bạch của bộ máy hành chính.

Thứ hai, tạo động lực tăng trưởng mới. Khi có hành lang pháp lý rõ ràng thông qua Chiến lược này, các doanh nghiệp công nghệ sẽ mạnh dạn đầu tư vào R&D tại Việt Nam. Điều này không chỉ tạo ra hàng nghìn việc làm chất lượng cao mà còn thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ như sản xuất chip và trung tâm dữ liệu phát triển.

Thứ ba, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc sớm làm chủ công nghệ giúp Việt Nam chủ động trong việc bảo mật dữ liệu và không bị phụ thuộc vào các nền tảng AI nước ngoài. Điều này đảm bảo chủ quyền số và an toàn thông tin quốc gia theo đúng định hướng tại Báo cáo An ninh mạng quốc gia.

Áp lực về thời gian trong tháng 5 và tháng 6 là cực kỳ lớn, nhưng đây chính là “phép thử” cần thiết cho khả năng thích ứng của ngành Khoa học và Công nghệ. Khi Chiến lược này được ban hành và nền tảng công vụ đi vào hoạt động, Việt Nam sẽ chính thức bước vào một giai đoạn mới của kỷ nguyên số, hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển mạnh mẽ về công nghệ vào năm 2030.