Chờ lực đẩy mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo TPHCM

Doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại TPHCM đang mong chờ Quỹ Đầu tư mạo hiểm của thành phố sớm đi vào hoạt động, không chỉ nhằm tháo gỡ nút thắt về vốn mà còn tạo thêm động lực phát triển cho toàn bộ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Nội dung này được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp nêu ra tại hội thảo về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025.

Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TPHCM tiếp tục được đánh giá có quy mô lớn, phát triển sôi động và đa dạng.

Thành phố hiện có khoảng 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tập trung ở các lĩnh vực như Trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử, công nghệ tài chính, nông nghiệp công nghệ cao…

TPHCM đã vào tốp 110 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, lần đầu đứng trong tốp 5 Đông Nam Á; đồng thời thu hút khoảng 50% số startup của cả nước, 40% cơ sở ươm tạo và 44% tổng vốn đầu tư.

Giá trị hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố ước đạt 7,5 tỷ USD. Trên cơ sở đó, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vào tốp 100 thành phố năng động nhất thế giới, dựa trên ba trụ cột: hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, đầu tư hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo TS Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), dù Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, huấn luyện và kết nối nhằm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, nhưng hoạt động hỗ trợ đầu tư vẫn chưa thực sự hiệu quả.

Trong khi đó, quỹ đầu tư mạo hiểm giữ vai trò then chốt trong việc huy động vốn và các nguồn lực xã hội cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Thực tế cho thấy, quy mô vốn đầu tư mạo hiểm của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn so với Singapore, Indonesia và Malaysia.

Riêng TPHCM – trung tâm khởi nghiệp lớn nhất cả nước – vẫn thiếu một quỹ đầu tư mạo hiểm công – tư đủ thẩm quyền, cơ chế linh hoạt để dẫn dắt thị trường và thúc đẩy phát triển trong giai đoạn 2026–2030.

Xuất phát từ yêu cầu tháo gỡ “điểm nghẽn” vốn cho đổi mới sáng tạo, cuối năm 2025, Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM đã hoàn thiện Đề án thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM.

Dự kiến năm 2026, Quỹ sẽ chính thức đi vào hoạt động với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, tổ chức theo mô hình hợp tác công – tư, trong đó khu vực tư nhân góp 60% và Nhà nước góp 40%.

Quỹ tập trung đầu tư cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học – công nghệ và doanh nghiệp công nghiệp công nghệ số, đóng vai trò “vốn mồi”, đồng hành cùng startup, nhất là ở giai đoạn đầu – thời điểm tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng có ý nghĩa quyết định đối với khả năng bứt phá.

Đây được kỳ vọng sẽ là lực đẩy quan trọng để hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TPHCM tăng tốc, hiện thực hóa mục tiêu vươn tầm khu vực và quốc tế.