Đòn bẩy nâng cao năng suất ngành dệt may

Thực tiễn cho thấy, mô hình kinh doanh truyền thống với sự phụ thuộc lớn vào điểm bán vật lý, quy trình bán hàng thủ công và khả năng khai thác dữ liệu thị trường còn hạn chế đang trở thành một trong những điểm nghẽn đối với việc nâng cao năng suất tổng thể. Trong bối cảnh đó, đổi mới mô hình kinh doanh gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và thương mại điện tử được xem là hướng đi tất yếu nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho ngành dệt may.

Trong giai đoạn nửa cuối của năm 2025, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội (HITU) phối hợp Trung tâm Phát triển sản phẩm và kinh doanh hàng thời trang Vinatex (Vinatex PD&B) thực hiện quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh theo hướng số hóa đã mang lại những kết quả bước đầu tích cực, cho thấy tiềm năng lớn của thương mại điện tử và kinh doanh đa kênh trong việc nâng cao năng suất lao động và hiệu quả vận hành.

Vinatex PD&B là đơn vị trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, có chức năng phát triển sản phẩm, tổ chức kinh doanh và kết nối thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm thời trang mang thương hiệu Vinatex tại thị trường nội địa. Trong nhiều năm, hoạt động kinh doanh của Trung tâm chủ yếu dựa vào hệ thống cửa hàng, đại lý và kênh phân phối truyền thống. Mặc dù giúp duy trì sự ổn định, mô hình này cũng bộc lộ những hạn chế khi thị trường thay đổi nhanh, xu hướng mua sắm trực tuyến phát triển mạnh và yêu cầu cập nhật sản phẩm ngày càng cao.

Việc thiếu nền tảng thương mại điện tử độc lập khiến doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào các kênh trung gian, hạn chế khả năng mở rộng thị trường cũng như khó kiểm soát dữ liệu khách hàng. Chính vì vậy, đổi mới mô hình kinh doanh theo hướng số hóa được xác định không chỉ là yêu cầu thích ứng, mà còn là giải pháp quan trọng nâng cao năng suất lao động trong lĩnh vực kinh doanh – marketing sản phẩm dệt may.

Website Thương mại điện tử store.vinatex.com.

Trong tiến trình đổi mới, HITU đã tư vấn để Vinatex PD&B xây dựng và vận hành hệ thống bán hàng trên Website thương mại điện tử store.vinatex.com. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ mô hình bán hàng truyền thống sang mô hình kinh doanh đa kênh, kết hợp giữa bán hàng trực tiếp và trực tuyến.

Website thương mại điện tử không chỉ đơn thuần là kênh giới thiệu sản phẩm mới, mà còn giúp chuẩn hóa quy trình bán hàng, từ khâu tiếp nhận đơn hàng, xử lý thanh toán đến theo dõi giao nhận. Nhờ đó, hoạt động kinh doanh được tổ chức bài bản hơn, giảm sự phụ thuộc vào các thao tác thủ công và tăng tính minh bạch trong vận hành.

Việc hình thành kênh bán hàng trực tuyến cũng giúp doanh nghiệp mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng vượt ra ngoài giới hạn không gian của cửa hàng vật lý. Khách hàng ở nhiều địa phương khác nhau có thể tiếp cận và đặt mua sản phẩm thuận tiện, góp phần gia tăng sản lượng tiêu thụ mà không làm tăng tương ứng chi phí mặt bằng và nhân sự.

Danh mục sản phẩm trên website TMĐT.

Một trong những kết quả rõ nét của việc thí điểm mô hình kinh doanh số là sự cải thiện năng suất lao động trong hoạt động vận hành và bán hàng. Thông qua hệ thống thương mại điện tử và việc chuẩn hóa nội dung giới thiệu sản phẩm bằng công cụ số, nhiều thao tác thủ công trước đây như tư vấn lặp lại về form dáng, ghi nhận thông tin đơn hàng, xác nhận thủ công qua nhiều bước trung gian đã được tinh gọn và thực hiện hiệu quả hơn.

Theo số liệu ghi nhận, thời gian tư vấn trung bình cho mỗi đơn hàng đã giảm từ khoảng 18 phút xuống còn khoảng 13 phút/người/đơn hàng, tương đương mức cải thiện năng suất khoảng 28% so với trước khi triển khai giải pháp mới. Việc rút ngắn thời gian tư vấn gắn liền với thực tế số lượt khách phải hỏi bổ sung về form dáng và thông tin sản phẩm đã giảm đáng kể, qua đó hạn chế sai sót trong trao đổi và nâng cao tính nhất quán giữa các bộ phận kinh doanh, marketing và kho vận.

Song song với đó, ở khâu sản xuất nội dung truyền thông phục vụ bán hàng, tổng thời gian thực hiện một bộ nội dung đã được rút ngắn từ 7 – 14 ngày xuống còn khoảng 40 phút khi ứng dụng công nghệ AI, với mức cải thiện năng suất đạt khoảng 60-80%. Nhờ giảm đáng kể khối lượng công việc mang tính lặp lại và thủ công, nhân sự kinh doanh có điều kiện tập trung nhiều hơn vào các hoạt động có giá trị gia tăng như chăm sóc khách hàng, phân tích hành vi tiêu dùng, nghiên cứu thị trường và đề xuất cải tiến sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất lao động trong lĩnh vực kinh doanh sản phẩm dệt may – một khâu ngày càng có vai trò quyết định trong chuỗi giá trị của ngành trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Đổi mới mô hình kinh doanh số không chỉ dừng ở bán hàng trực tuyến mà còn tạo động lực thúc đẩy hoạt động marketing – truyền thông sản phẩm. Trong quá trình triển khai, Vinatex PD&B đã tăng cường chuẩn hóa hình ảnh sản phẩm, đồng bộ nhận diện thương hiệu và nâng cao hiệu quả truyền thông trên các nền tảng trực tuyến.

Kết quả theo dõi cho thấy mức độ tương tác truyền thông đã cải thiện rõ rệt. Lượt tiếp cận trung bình mỗi bài đăng tăng từ khoảng 2.000 lên 2.600 lượt, trong khi lượt tương tác tăng từ khoảng 85 lên 120 lượt (hiệu quả tiếp cận và tương tác tăng khoảng 15–25% so với trước thí điểm), phản ánh tác động tích cực của đổi mới mô hình marketing – bán hàng trong môi trường số. Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao hình ảnh thương hiệu mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp khai thác thị trường hiệu quả hơn, qua đó nâng cao năng suất tổng thể của hoạt động kinh doanh.

Thực tiễn thực hiện tại Vinatex PD&B cho thấy, đổi mới mô hình kinh doanh theo hướng số hóa và thương mại điện tử đã tạo ra tác động tích cực trên nhiều khía cạnh. Năng suất lao động được cải thiện nhờ quy trình tinh gọn và công cụ hỗ trợ số. Hiệu quả sử dụng nguồn lực được nâng cao nhờ mở rộng thị trường mà không làm tăng tương ứng chi phí vận hành. Đồng thời, năng lực quản trị cũng được củng cố nhờ hệ thống dữ liệu tập trung và minh bạch. Quan trọng hơn, mô hình kinh doanh mới tạo ra sự thay đổi về tư duy, từ cách tiếp cận thị trường đến phương thức tổ chức công việc. Đây chính là nền tảng bền vững để doanh nghiệp tiếp tục nâng cao năng suất trong dài hạn.

Chính sách khách hàng thân thiết của PD&B Vinatex

Trong bối cảnh ngành dệt may Việt Nam đang nỗ lực chuyển đổi để nâng cao năng suất và phát triển bền vững, việc thí điểm triển khai mô hình kinh doanh số tại Vinatex PD&B có thể trở thành kinh nghiệm tham khảo cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị kinh doanh sản phẩm may mặc phục vụ thị trường nội địa. Việc kết hợp giữa kênh bán hàng truyền thống và thương mại điện tử, lấy dữ liệu làm trung tâm và ứng dụng công nghệ trong quản trị sẽ là hướng đi phù hợp để doanh nghiệp dệt may nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh trong giai đoạn tới.

Đổi mới mô hình kinh doanh số đang trở thành đòn bẩy quan trọng thúc đẩy năng suất ngành dệt may Việt Nam. Thực tiễn triển khai tại Vinatex PD&B cho thấy, khi hoạt động kinh doanh được số hóa, chuẩn hóa và vận hành dựa trên công nghệ, doanh nghiệp có thể nâng cao năng suất lao động, tối ưu nguồn lực và tăng khả năng thích ứng với thị trường. Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu nâng cao năng suất quốc gia và phát triển bền vững ngành Dệt may Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số.

ThS. Đinh Thủy