‘AI cung cấp thông tin, nhưng con người mới cung cấp được niềm tin’

Vì sao AI “giúp việc” tốt nhưng không “bán hàng” giỏi?

Trong khi các chatbot có thể làm thơ hay vẽ ảnh trong tích tắc, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn đang loay hoay với câu hỏi: Tại sao AI giúp giảm chi phí, nhưng doanh thu vẫn giậm chân tại chỗ?

Bước sang năm 2026, bức tranh ứng dụng AI tại Việt Nam không còn là màu hồng của những lời hứa hẹn. Theo một báo cáo gần đây tại hội thảo Digital Product in Action, một thực tế phũ phàng đã được chỉ ra: Có tới 90% dự án AI trong doanh nghiệp thất bại hoặc không đem lại giá trị kinh doanh như kỳ vọng.

Dù 86% doanh nghiệp lớn tại Việt Nam khẳng định đã ứng dụng AI vào các khâu như an ninh mạng hay vận hành cơ bản, nhưng chỉ có khoảng 10% dự án thực sự tạo ra tác động hữu hình đến dòng tiền.

“Chúng tôi đã chi hàng tỉ đồng cho hệ thống GenAI (AI tạo sinh) để hỗ trợ bộ phận Marketing và Chăm sóc khách hàng, nhưng doanh thu quý 4/2025 vừa qua không hề tăng trưởng đột phá như dự đoán. AI làm việc nhanh hơn, nhưng khách hàng không mua nhiều hơn”, Giám đốc Marketing của một chuỗi bán lẻ điện máy lớn tại Hà Nội chia sẻ.

TS Nguyễn Hữu Bình – giảng viên tại trường Đại học Công nghệ – đã chỉ ra nguyên nhân cốt lõi khiến AI chưa thể trở thành “cỗ máy tăng doanh thu”. Đó là phần lớn doanh nghiệp Việt hiện nay dùng AI để viết nội dung quảng cáo nhanh hơn, tự động hóa chatbot trả lời khách hàng, tóm tắt văn bản, email….

Những việc này giúp giảm chi phí vận hành nhưng không tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt để khách hàng sẵn sàng chi nhiều tiền hơn. Khi đối thủ cũng dùng cùng một loại AI để tạo ra nội dung tương tự, thị trường rơi vào tình trạng “bão hòa sự trung bình”.

TS Nguyễn Hữu Bình nhìn nhận: “Nhiều doanh nghiệp đang rơi vào bẫy cá nhân hóa quá phức tạp. Họ dùng AI để phân tích dữ liệu hành vi sâu nhưng lại thiếu một hệ thống logistics hoặc dịch vụ hậu mãi tương xứng. Kết quả là AI gợi ý rất đúng thứ khách cần, nhưng quy trình giao hàng chậm trễ vẫn khiến khách rời đi. Một thực tế hiện nay cũng chỉ ra rằng AI có thể cung cấp thông tin, nhưng chỉ con người mới cung cấp được niềm tin”.

Năm 2026, nỗi lo bị thay thế bởi AI vẫn hiện hữu. Khoảng 50% nhân viên được khảo sát thừa nhận họ có xu hướng “giấu nghề” hoặc không cung cấp dữ liệu thực tế cho hệ thống AI học hỏi vì sợ rằng khi AI hoàn thiện, họ sẽ mất việc. Một hệ thống AI chạy trên dữ liệu thiếu trung thực thì không bao giờ có thể đưa ra dự báo doanh thu chính xác.

Đã đến lúc AI phải chứng minh được giá trị thực

Không còn vung tiền theo “trend”, các CEO và CFO (Giám đốc tài chính) trong năm mới 2026 đang áp dụng tư duy “Kỷ luật vốn” khắc nghiệt hơn. Nếu như năm 2024-2025 là giai đoạn “dùng thử cho biết”, thì năm 2026 là lúc các dự án AI phải chứng minh giá trị trong vòng 6 tháng. Nếu không tạo ra chỉ số ROI (Return on Investment – là chỉ số đo lường tỷ lệ lợi nhuận ròng thu được so với chi phí bỏ ra cho một khoảng đầu tư) dương, dự án sẽ bị cắt tỉa không thương tiếc.

Năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ của AI Agent – những trợ lý không chỉ biết nói mà còn biết làm. Thay vì chỉ soạn email, AI Agent có thể tự động liên hệ nhà cung cấp, đàm phán giá dựa trên lịch sử dữ liệu và chốt đơn hàng. Đây là mắt xích mà các doanh nghiệp kỳ vọng sẽ thực sự tác động đến doanh số.

TS Bình nhận định rằng để AI thực sự giúp tăng doanh thu, lãnh đạo doanh nghiệp cần giữ sự tỉnh táo: “AI giống như một chiếc kính thiên văn, nó giúp bạn nhìn xa hơn. Nhưng chính bạn phải là người định hướng chiếc kính đó nhìn vào đâu. Nếu doanh nghiệp đang có một sản phẩm tồi hoặc dịch vụ khách hàng kém, AI chỉ giúp bạn lan tỏa sự tệ hại đó nhanh hơn mà thôi”.

AI không phải là “chiếc gậy thần” có thể biến mọi doanh nghiệp thành gã khổng lồ doanh thu chỉ sau một đêm. Trong năm 2026, những người chiến thắng không phải là những người dùng AI nhiều nhất, mà là những người biết tích hợp AI vào chuỗi giá trị thực tế một cách kỷ luật và nhân văn nhất.

Làn sóng “bong bóng AI” có thể vỡ tan với những doanh nghiệp hời hợt, nhưng nó sẽ là bệ phóng cho những ai biết dùng công nghệ để giải quyết những nỗi đau có thật của khách hàng.

AI giúp việc tốt vì giải phóng chúng ta khỏi sự bận rộn. Nhưng AI bán hàng chưa giỏi vì bán hàng là nghệ thuật kết nối giữa người với người.

“Trong năm 2026, doanh thu sẽ không đến từ việc thay thế con người bằng AI, mà đến từ việc dùng AI để khiến con người trở nên “người” hơn trong mắt khách hàng”, TS Bình thể hiện quan điểm.