Cách Reuters ứng dụng AI để nâng cao năng lực sản xuất tin tức báo chí

Ông Francesco Guarascio – Trưởng đại diện Reuters tại Việt Nam

Theo ông Francesco Guarascio – Trưởng đại diện Reuters tại Việt Nam, phát biểu tại Hội thảo Báo chí 2026 với chủ đề Báo chí giữa “dòng xoáy” của niềm tin và sự chú ý trong kỷ nguyên AI, Reuters xem AI là công nghệ quan trọng và đang nỗ lực tối đa hóa tiềm năng của nó thông qua nhiều nền tảng, công cụ khác nhau trong phòng tin tức. Tuy nhiên, mục tiêu của hãng không phải thay thế nhà báo, mà là nâng cao hiệu quả tác nghiệp, năng lực xử lý thông tin…

AI không vận hành độc lập

Theo ông Guarascio, Reuters đã ứng dụng AI ở nhiều lĩnh vực, nhiều vị trí công việc và với mức độ khác nhau. Đây là kết quả của hơn một thập kỷ tích hợp công nghệ vào vận hành.

Điểm Reuters nhấn mạnh là phóng viên, biên tập viên vẫn là người chịu trách nhiệm xuất bản, giám sát đầu ra của AI và quyết định nội dung nào đủ điều kiện để đưa ra công chúng.

Cách làm này được Reuters đặt trong nguyên tắc “con người trong vòng lặp” (human-in-the-loop). Nói cách khác, AI có thể hỗ trợ xử lý, gợi ý, tổng hợp, nhưng quyền phán đoán và trách nhiệm nghề nghiệp vẫn thuộc về con người.

Ông Guarascio cho biết, Reuters cũng rút ra một kinh nghiệm thực tế: Muốn AI cho kết quả hữu ích, người dùng phải hướng dẫn rõ ràng. Việc giao việc cho AI cần cụ thể như khi giao nhiệm vụ cho một phóng viên trẻ, tức phải nêu rõ mục tiêu, bối cảnh, yêu cầu đầu ra và từng chi tiết của công việc. Điều đó cho thấy hiệu quả của AI không chỉ phụ thuộc vào năng lực mô hình, mà còn phụ thuộc vào năng lực kiểm soát và biên tập của tòa soạn.

Minh bạch và công khai là yêu cầu bắt buộc

Theo ông Guarascio, Reuters chú trọng đến 2 yêu cầu cốt lỗi: Minh bạch và công khai. Nội dung có liên quan đến AI cần được gắn thẻ siêu dữ liệu để nhận diện. Nếu xảy ra sai sót, quá trình sửa chữa phải được thực hiện nhanh, đầy đủ và công khai.

Song song với đó, Reuters tiếp tục dựa trên bộ “Nguyên tắc tin cậy” (trust principles) để bảo đảm tính toàn vẹn, độc lập và khách quan trong hoạt động báo chí. Theo ông Guarascio, hãng khẳng định không phục vụ cho bất kỳ nhóm lợi ích hay phe phái nào, đồng thời phải đứng ra chịu trách nhiệm đối với việc giám sát tất cả đầu ra của AI, cũng như cách các mô hình được sử dụng trong thực tế.

3 mục tiêu ứng dụng AI khi sản xuất tin tức

Reuters hiện phân loại việc ứng dụng AI trong phòng tin tức thành 3 nhóm chính, tương ứng với 3 mục tiêu lớn: Giảm bớt, tăng cường và chuyển đổi.

Thứ nhất là giảm bớt những công việc lặp lại, tiêu tốn thời gian nhưng giá trị gia tăng không cao, ví dụ như phiên âm, trích xuất dữ liệu, tự động tạo danh sách cảnh quay video kèm mã thời gian… Mục tiêu là cắt bớt phần việc kỹ thuật để phóng viên có thêm thời gian cho xác minh, phân tích và viết bài.

Thứ hai là tăng cường năng lực của nhà báo trong điều kiện thời gian và nguồn lực có hạn. Reuters sử dụng AI để tạo ra nhiều phiên bản của cùng một câu chuyện cho các nền tảng khác nhau; đồng thời hỗ trợ phân tích khối lượng dữ liệu lớn nhằm tóm tắt nhanh thông tin nền của một sự kiện. Nói cách khác, AI giúp nhà báo xử lý nhanh hơn những phần việc mà nếu làm thủ công sẽ mất rất nhiều thời gian.

Thứ ba là chuyển đổi cách sản xuất và phân phối nội dung theo hành vi độc giả tương lai. Reuters đề cập mô hình “đẩy” và “kéo” thông tin, tức vừa chủ động phân phối nội dung, vừa đáp ứng nhu cầu tiếp nhận mang tính cá nhân hóa ngày càng cao. 

Tăng tốc xử lý tin tức toàn cầu

Một trong những mảng Reuters đầu tư mạnh là xử lý ngôn ngữ. Theo ông Guarascio, hãng đã tích hợp năng lực này vào các hệ thống nội bộ, để mở rộng khả năng tiếp cận và xử lý nguồn tin quốc tế theo thời gian thực.

Hệ thống của Reuters có thể tự động phát hiện và xử lý hơn 100 ngôn ngữ nói khác nhau từ các nguồn tin trực tiếp. Đồng thời, việc dịch thuật có thể được thực hiện gần như ngay lập tức sang 7 ngôn ngữ chính gồm tiếng Anh, Trung, Pháp, Đức, Nhật, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha chỉ bằng một thao tác.

Ý nghĩa của công nghệ này không chỉ nằm ở tốc độ. Với một hãng tin toàn cầu, khả năng xử lý đa ngôn ngữ còn giúp bảo đảm tính nhất quán của dòng tin, giảm độ trễ khi chuyển tải thông tin và mở rộng độ phủ đến nhiều thị trường cùng lúc.

Dùng AI Sandbox để thử nghiệm trước khi triển khai rộng rãi

Bên cạnh việc phát triển công cụ, Reuters còn xây dựng “AI Sandbox” như một môi trường thử nghiệm nội bộ cho toàn bộ nhân viên. Theo ông Guarascio, đây là nơi các nhóm trong tòa soạn có thể cùng khám phá trường hợp sử dụng mới, thử công cụ, tinh chỉnh mô hình và đánh giá hiệu quả trước khi đưa vào vận hành thực tế.

Trong môi trường này, Reuters liên tục thử nghiệm một số công cụ độc quyền như trợ lý AI hỗ trợ ngay trong quá trình tác nghiệp; công cụ soạn thảo thông minh có thể gợi ý tiêu đề, tạo các gạch đầu dòng quan trọng và hỗ trợ biên tập nhanh; cùng với cơ chế phản hồi để mô hình “học” từ những chỉnh sửa của biên tập viên.

Điều đáng chú ý là AI Sandbox không chỉ là một không gian kỹ thuật. Nó còn phản ánh cách Reuters xây dựng văn hóa đổi mới trong tòa soạn, nơi công nghệ được kiểm nghiệm bằng chính tiêu chuẩn nghề nghiệp của nhà báo.

Đào Dung