[Longform] Chiến lược đầu tư 2026: Cơ hội từ “cơn khát” năng lượng, tránh tư duy kiếm tiền nhanh

Chiến lược đầu tư 2026: Cơ hội từ “cơn khát” năng lượng, tránh tư duy kiếm tiền nhanh

Đánh giá triển vọng thị trường năm 2026, ông Phùng Minh Hoàng – Giám đốc chiến lược, CTCP Quản lý quỹ Phú Hưng (PHFM) cho rằng động lực tăng trưởng không chỉ từ câu chuyện nâng hạng mà nằm ở thực lực của các nhóm ngành hưởng lợi từ hạ tầng điện và đầu tư công. Bên cạnh đó, chuyên gia cũng phân tích bức tranh lợi nhuận các nhóm ngành, xu hướng “phi đô la hóa” tác động đến giá vàng, cùng khuyến nghị quản trị rủi ro để nhà đầu tư không bị mắc kẹt trong các tài sản thanh khoản thấp.

Ông đánh giá gì về triển vọng thị trường chứng khoán 2026 và những nhóm ngành nào sẽ có tiềm năng bứt phá?

Ông Phùng Minh Hoàng: Ngoài những câu chuyện về kỳ vọng dòng tiền ngoại gia nhập thị trường sau khi được nâng hạng, điểm cốt lõi để thị trường có thể đạt được mức định giá cao và bền vững đều quy về khả năng tăng trưởng lợi nhuận trong dài hạn.

Những ngành có tiềm năng nhất trong năm 2026 là những ngành có khả năng hưởng lợi từ làn sóng đầu tư công và xây dựng hạ tầng, bao gồm nhóm vật liệu xây dựng, sản xuất điện, xây dựng hạ tầng điện. Chúng đã bắt đầu có những tín hiệu tích cực khi một số dự án hạ tầng bị trì trệ lâu đã được khơi thông pháp lý và tiếp tục hoàn thiện.

Bên cạnh đó, việc Chính phủ đã thông qua kế hoạch đầu tư hạ tầng lớn nhất từ trước đến nay sẽ biến Việt Nam thành một đại công trường. Điều này sẽ kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng như đá, xi măng, thép… tăng cao và sẽ giúp các doanh nghiệp này tăng trưởng doanh thu, giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến dư thừa công suất của một số ngành như ngành xi măng.

Các xu hướng phát triển công nghệ mới như AI, xe điện sẽ yêu cầu lượng điện năng rất lớn và gây áp lực lên hệ thống phát điện cũng như truyền tải, lưu trữ điện. Các điểm nghẽn về pháp lý đối với những dự án điện, cơ chế mua bán điện, quy hoạch tổng thể đã và đang được tháo gỡ dần dần khiến PHFM tin ngành điện, hạ tầng năng lượng sẽ hưởng lợi trong năm nay.

Thị trường bất động sản 2026 được dự báo sẽ bước vào chu kỳ mới hay vẫn trong giai đoạn điều chỉnh? Phân khúc nào sẽ là điểm sáng?

Thị trường bất động sản 2026 được dự báo sẽ tiếp tục đà hồi phục của năm 2025 nhờ những chính sách hỗ trợ của Chính phủ. Bản thân các doanh nghiệp bất động sản cũng đang tận dụng đà hồi phục để tái khởi động các dự án cũ cũng như tranh thủ giảm bớt hàng tồn kho, cân bằng lại tỷ lệ đòn bẩy.

Các quy định pháp luật mới đang được sửa đổi theo hướng hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tăng tốc độ hoàn thành thủ tục, giúp giảm thời gian đầu tư, đẩy nguồn cung mới ra thị trường sớm hơn. Ngoài ra, Chính phủ cũng ban hành và dự định ban hành nhiều chính sách về nhà ở xã hội, tăng nguồn cung nhà giá rẻ, qua đó giúp kiềm chế giá nhà tăng nóng, vượt quá khả năng của người dân. Phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở phân khúc trung cấp trở xuống sẽ là tâm điểm nhờ được Chính phủ hỗ trợ, mặc dù tỷ suất sinh lời khi làm những dự án này không cao.

Ông đánh giá gì về sức hấp dẫn kênh trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2026?

Thị trường trái phiếu đã qua giai đoạn khó khăn nhất và đang hồi phục khá tốt. Năm 2025, tổng giá trị TPDN phát hành đạt gần 589 ngàn tỷ đồng, tăng 24.7% so với năm trước. Trong đó, trái phiếu ngân hàng và bất động sản chiếm gần 90% giá trị phát hành và hơn 80% tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành.

Dưới góc độ nhà đầu tư, kênh TPDN vẫn đang thiếu sự hấp dẫn do thiếu sự đa dạng hàng hóa (ngành nghề). Bên cạnh đó, trái phiếu của nhóm ngân hàng có lãi suất không hấp dẫn, trong khi trái phiếu của nhóm bất động sản vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do đặc điểm ngành nghề, nhà đầu tư khó dự đoán được dòng tiền của doanh nghiệp cũng như rủi ro pháp lý dự án.

Ông dự báo gì về sức hấp dẫn của kênh vàng trong năm 2026 so với các kênh đầu tư khác?

Môi trường kinh tế trong năm tới được đánh giá là thuận lợi cho việc nắm giữ vàng. Đồng USD và lãi suất thực (lãi suất danh nghĩa trừ đi lạm phát) là 2 yếu tố chính chi phối giá vàng. Khi các số liệu lạm phát gần đây thấp hơn kỳ vọng, Mỹ vẫn còn dư địa để cắt giảm lãi suất trong năm 2026. Trong khi đó, khả năng đồng USD tăng giá mạnh là tương đối thấp; nhiều khả năng USD sẽ dao động trong vùng hiện tại, với rủi ro giảm giá được đánh giá là hạn chế hơn so với khả năng tăng giá.

Chúng tôi cho rằng, đã xuất hiện sự dịch chuyển mang tính cấu trúc trong luận điểm đầu tư vào vàng. Bên cạnh vai trò truyền thống là công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính và rủi ro chiến tranh, xu hướng phi đô la hóa và nhu cầu phòng hộ trước lạm phát của tiền pháp định đang trở thành những động lực cầu mới. Khi chính sách và lập trường của Mỹ ngày càng khó đoán định, niềm tin vào đồng USD đã suy yếu. PHFM quan sát thấy một số quốc gia đang từng bước thúc đẩy quá trình phi đô la hóa, chuyển đổi dự trữ từ USD sang vàng. Ngoài ra, khi ngày càng nhiều người nhận thức rằng các chính phủ tiếp tục in tiền, giá trị tiền tệ bị bào mòn theo thời gian, nhu cầu nắm giữ vàng để bảo toàn tài sản ngày càng gia tăng. Điều này đã phát triển thành một dạng phân bổ chiến lược mang tính dài hạn.

Nguồn cầu chính đối với vàng đến từ 3 nhóm: Trang sức, các ngân hàng trung ương tại những thị trường mới nổi và các quỹ ETF mô phỏng giá vàng. Trong lịch sử, việc các ngân hàng trung ương gia tăng nắm giữ vàng luôn là yếu tố quan trọng tác động đến giá vàng, và yếu tố này được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ thị trường trong năm tới. Gần đây, nhu cầu còn được bổ sung từ các tổ chức mới như Tether – đơn vị phát hành stablecoin USDT – khi ngay cả lĩnh vực tài chính số cũng bắt đầu đa dạng hóa tài sản dự trữ.

Chưa hết, Trung Quốc hiện đang đối mặt với tình trạng “thiếu hụt tài sản đầu tư”, tức thiếu các kênh đầu tư có mức sinh lời hấp dẫn. Trước đây, các tổ chức bảo hiểm Trung Quốc phân bổ một phần vốn vào bất động sản, nhưng khi thị trường bất động sản Trung Quốc bước vào chu kỳ suy giảm, các tổ chức này đã bắt đầu gia tăng tỷ trọng nắm giữ vàng. Do đó, xét từ góc độ cầu, các yếu tố hỗ trợ cho vàng là khá rõ ràng.

Kênh bạc có thể cạnh tranh với vàng không khi mức tăng trong năm qua cao hơn cả vàng?

Bạc, tương tự như vàng, là kim loại quý nên giá có mức độ tương quan nhất định với vàng. Đợt tăng giá của bạc trong năm nay cũng có thể được xem là một nhịp tăng “bắt kịp”. Bạc là kim loại có độ dẫn điện cao nhất và được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như pin năng lượng mặt trời, xe điện, thiết bị y tế và các sản phẩm điện tử. Khác với vàng, bạc rất khó tái chế. Dù có thể thu hồi, hàm lượng bạc trong các sản phẩm công nghiệp rất nhỏ, khiến chi phí thu hồi thường cao hơn giá trị bạc thu được. Do đó, nguồn cung bạc bị hạn chế. Xét thuần túy theo cung – cầu, bạc vẫn còn dư địa tăng giá. Theo The Silver Institute, thị trường bạc đã rơi vào trạng thái thiếu hụt nguồn cung trong 4-5 năm liên tiếp.

Một điểm khác biệt quan trọng nữa là vàng là một “tài sản tồn trữ”, trong khi bạc mang tính “tiêu dùng”. Vàng có tính ổn định hóa học cao, không bị oxy hóa hay ăn mòn. Gần như toàn bộ lượng vàng từng được khai thác vẫn đang được lưu trữ trong kho dự trữ của ngân hàng trung ương, được chế tác thành trang sức hoặc được tư nhân nắm giữ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, nguồn cung tiềm năng của vàng là rất lớn (tồn kho hiện hữu). Khi giá đủ cao, bất kỳ lượng vàng nào đang nắm giữ cũng có thể ngay lập tức trở thành nguồn cung cho thị trường.

Biến động giá của bạc lớn và mang tính đầu cơ cao hơn nhiều so với vàng. Quy mô thị trường bạc chỉ bằng chưa tới một phần mười thị trường vàng, và các thị trường nhỏ thường dễ bị tác động mạnh bởi các dòng vốn lớn. Trong khi vàng chủ yếu được chi phối bởi các “thuộc tính tiền tệ” và chịu ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô như lãi suất, địa chính trị và đồng USD thì bạc vừa mang thuộc tính tiền tệ vừa mang thuộc tính công nghiệp, khiến các động lực giá trở nên phức tạp hơn.

PHFM khuyến nghị nhà đầu tư cân nhắc phân bổ một phần danh mục vào vàng trong những nhịp điều chỉnh giá. Với đặc điểm biến động của bạc, đây là tài sản không dễ phù hợp cho mục tiêu đầu tư dài hạn. Ngay cả khi các yếu tố cơ bản ủng hộ, logic đầu tư phức tạp cùng mức sụt giảm mạnh trong các chu kỳ điều chỉnh thường vượt quá khả năng chịu rủi ro của phần lớn nhà đầu tư cá nhân.

Nếu nhìn tổng thể các kênh đầu tư, ông nhận định đâu là kênh có tỷ suất sinh lời/rủi ro nhất trong năm 2026?

Một danh mục đầu tư bền vững cần bao gồm sự kết hợp của nhiều loại tài sản như cổ phiếu, thu nhập cố định và hàng hóa. Mặc dù vàng đã mang lại hiệu quả sinh lời điều chỉnh theo rủi ro tốt hơn trong những năm gần đây, nhưng kinh nghiệm từ các thị trường phát triển cho thấy cổ phiếu vẫn là kênh đầu tư mang lại lợi suất dài hạn cao nhất. Tuy nhiên, do cổ phiếu có mức độ rủi ro cao hơn so với trái phiếu và tiền gửi, chúng tôi khuyến nghị nhà đầu tư xây dựng một danh mục cân bằng, kết hợp giữa cổ phiếu, trái phiếu và vàng. Việc bổ sung các nhóm tài sản khác giúp đa dạng hóa rủi ro và giảm sự phụ thuộc vào biến động của thị trường cổ phiếu.

Nhà đầu tư không nên tập trung toàn bộ nguồn vốn vào một loại tài sản duy nhất, cũng như không nên chỉ dựa vào tiền gửi ngân hàng. Tiền gửi có vai trò giống như công cụ tiết kiệm với tiềm năng tăng trưởng hạn chế. Khi nền kinh tế Việt Nam tiếp tục phát triển và bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, mặt bằng lãi suất về dài hạn nhiều khả năng sẽ giảm. Chỉ những danh mục đầu tư có sự cân bằng giữa các tài sản tăng trưởng và tài sản phòng thủ mới có thể mang lại mức sinh lời ổn định cho nhà đầu tư.

Bất động sản không phù hợp để trở thành kênh đầu tư đơn lẻ do tính thanh khoản thấp và mức độ nhạy cảm cao với các thay đổi chính sách. Không giống như cổ phiếu, việc giá nhà ở tăng quá cao có thể gây ra những hệ lụy xã hội nghiêm trọng. Nếu toàn bộ tài sản bị “khóa” trong bất động sản, nhà đầu tư có thể gặp khó khăn trong việc chuyển đổi thành tiền mặt khi nền kinh tế suy giảm mạnh, trong khi cổ phiếu vẫn cho phép thoái vốn nhanh hơn khi cần thiết.

Theo ông, các doanh nghiệp cần chuẩn bị gì cho bối cảnh kinh tế năm 2026?

Đối với doanh nghiệp, mặc dù các ngân hàng trung ương trên toàn cầu lẫn Việt Nam vẫn đang cố gắng giữ mức lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng, chính phủ các nước này hiện đang phải chuyển hướng sử dụng các chính sách tài khóa mạnh trong bối cảnh chính sách tiền tệ đang không còn nhiều dư địa.

Lãi suất trái phiếu đang nhích lên cao, phản ánh nhu cầu vốn trung và dài hạn gia tăng. Chi phí vốn tăng lên đồng nghĩa với việc doanh nghiệp nên cẩn trọng và suy nghĩ kỹ trước mỗi quyết định đầu tư của mình, để có thể tối đa hóa giá trị cho cổ đông.

Ở góc độ tài chính, trong một số trường hợp, doanh nghiệp có lẽ chỉ nên phân chia lại lợi nhuận cho cổ đông dưới dạng cổ tức bằng tiền hay mua lại cổ phiếu thay vì cố chấp đầu tư mở rộng chỉ để tạo ra mức tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư (ROIC) nhỏ hơn chi phí vốn.

Còn nhà đầu tư cá nhân thì sao?

Nhà đầu tư cá nhân nên quan niệm đầu tư chứng khoán là một cách để bảo toàn và tăng trưởng tài sản một cách bền vững, dài hạn. Hãy tránh tư duy “ngắn hạn” và kiếm tiền nhanh từ thị trường.

Nên cẩn thận với việc sử dụng đòn bẩy quá cao và hãy tận dụng việc đa dạng hóa tài sản để giảm thiểu những rủi ro riêng biệt với từng cổ phiếu. Dòng tiền vẫn sẽ tiếp tục mang tính chọn lọc trong năm 2026, đồng nghĩa với việc không phải mọi cổ phiếu sẽ có thể tận hưởng mức tăng giá chung theo thị trường và yêu cầu nhà đầu tư phải có khả năng chọn loại cổ phiếu và quản trị rủi ro.

Nếu nhà đầu tư chưa có kỹ năng chọn lọc cổ phiếu hay đơn giản là không có thời gian theo sát thì việc tìm kiếm hỗ trợ từ các chuyên gia hoặc ủy thác đầu tư sẽ mang lại lợi ích cao khi mọi người có thể tập trung làm việc mình tốt nhất.

Xin cảm ơn ông.

Cát Lam

Thiết kế: Tuấn Trần

FILI

– 08:11 04/02/2026