Thị trường thương mại điện tử năm 2026, tăng trưởng thế nào?

Bước sang năm 2026, thương mại điện tử toàn cầu và Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng nhưng theo một quỹ đạo mới, có nhiều điểm rất mới , sẽ có tính bền vững hơn, chọn lọc hơn và cạnh tranh quyết liệt hơn.

Thị trường thương mại điện tử quốc tế năm 2026, tăng trưởng bền hơn, cạnh tranh dựa trên công nghệ và trải nghiệm

Nhiều tổ chức nghiên cứu quốc tế dự báo quy mô thương mại điện tử toàn cầu năm 2026 sẽ đạt xấp xỉ 6,8–7 nghìn tỷ USD, tăng khoảng 7% so với năm 2025. Mức tăng này thấp hơn giai đoạn 2020–2022 nhưng được đánh giá là ổn định và bền vững, phản ánh sự trưởng thành của thị trường. Tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng bán lẻ toàn cầu tiếp tục tăng, song song với quá trình số hóa sâu rộng trong hành vi tiêu dùng.

Một xu hướng nổi bật được dự báo sẽ bùng nổ mạnh từ năm 2026 là ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong mua sắm trực tuyến. Nếu như giai đoạn 2024–2025, AI chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ tìm kiếm, gợi ý sản phẩm, thì sang 2026, nhiều nền tảng lớn trên thế giới đang hướng tới mô hình “AI chủ động mua sắm”, nơi các trợ lý số có thể thay người tiêu dùng tìm kiếm, so sánh, lựa chọn và thậm chí thực hiện giao dịch.

Song hành với AI, thanh toán số và thanh toán thời gian thực tiếp tục là động lực quan trọng của thị trường thương mại điện tử quốc tế năm 2026. Ví điện tử, thanh toán không tiếp xúc và các mô hình thanh toán trực tiếp từ tài khoản ngân hàng được dự báo mở rộng mạnh, giúp rút ngắn thời gian chốt đơn và giảm chi phí trung gian.

Tuy nhiên, thương mại điện tử toàn cầu năm 2026 cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các quy định liên quan đến thuế, bảo vệ dữ liệu cá nhân, xuất xứ hàng hóa và tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ, đặc biệt tại các thị trường lớn như Mỹ, EU. Chi phí logistics quốc tế, hoàn trả hàng hóa và tuân thủ pháp lý được dự báo tiếp tục gia tăng, buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản hơn vào chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro.

Nhìn tổng thể, thị trường thương mại điện tử quốc tế năm 2026 được dự báo tăng trưởng ổn định nhưng cạnh tranh khốc liệt hơn, trong đó lợi thế không còn thuộc về những doanh nghiệp chỉ dựa vào giá rẻ, mà nghiêng về các đơn vị làm chủ công nghệ, dữ liệu, thương hiệu và trải nghiệm khách hàng toàn diện.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2026, dự đoán tăng trưởng hai chữ số

Tại Việt Nam, năm 2026 được xem là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của thương mại điện tử, khi thị trường vừa duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa bước vào giai đoạn chuẩn hóa và tái cấu trúc.

Theo các số liệu công bố chính thức, thương mại điện tử Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 25 tỷ USD vào năm 2024, chiếm gần 9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ. Các báo cáo kinh tế số khu vực cũng cho thấy, đến hết năm 2025, thương mại điện tử tiếp tục là trụ cột lớn nhất trong nền kinh tế số Việt Nam. Trên cơ sở đó, nhiều dự báo cho rằng năm 2026, thị trường thương mại điện tử trong nước vẫn có thể duy trì mức tăng trưởng hai chữ số, với quy mô ước đạt 28–33 tỷ USD, tùy thuộc vào sức mua và chính sách kích cầu của các nền tảng.

Động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 được dự báo đến từ mô hình mua sắm dựa trên nội dung, đặc biệt là video commerce và livestream bán hàng. Thực tế cho thấy, hành vi tiêu dùng tại Việt Nam đang dịch chuyển mạnh sang mô hình “xem – tương tác – mua”, trong đó người tiêu dùng không chỉ tìm kiếm sản phẩm, mà còn bị thu hút bởi câu chuyện, trải nghiệm và yếu tố giải trí.

Xu hướng này giúp gia tăng tần suất mua sắm, mở rộng tập khách hàng ở các địa phương ngoài đô thị lớn, đồng thời tạo cơ hội cho nhiều thương hiệu nội địa tiếp cận người tiêu dùng với chi phí linh hoạt hơn.

Tuy nhiên, năm 2026 cũng là thời điểm thị trường thương mại điện tử Việt Nam bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ. Việc triển khai các quy định mới về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số từ giữa năm 2025 được dự báo sẽ phát huy tác động rõ nét trong năm 2026. Theo đó, hoạt động bán hàng trực tuyến ngày càng minh bạch, giảm dần “vùng xám” trong kinh doanh, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn cho các doanh nghiệp làm ăn bài bản.

Quá trình chuẩn hóa này được đánh giá sẽ mang lại nhiều tác động tích cực. Trước hết, niềm tin của người tiêu dùng đối với thương mại điện tử được củng cố, khi hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng được kiểm soát tốt hơn. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất và phân phối trong nước có điều kiện xây dựng thương hiệu bền vững, thay vì chạy theo cuộc đua giá rẻ ngắn hạn. Tuy nhiên, không ít hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thiếu năng lực quản trị và tuân thủ, có thể gặp khó khăn hoặc buộc phải rời thị trường.

Một yếu tố quan trọng khác định hình thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 là định hướng chiến lược quốc gia giai đoạn 2026–2030, trong đó thương mại điện tử được xác định là lĩnh vực dẫn dắt của kinh tế số. Điều này cho thấy vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc phát triển hạ tầng số, logistics, thanh toán không tiền mặt, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thương mại điện tử.

Nhìn về tổng thể, thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 được dự báo vẫn tăng trưởng nhanh nhưng không còn dễ dàng. Thị trường sẽ ưu tiên những doanh nghiệp có sản phẩm cạnh tranh thực sự, vận hành minh bạch, kiểm soát tốt chi phí và biết tận dụng sức mạnh của nội dung số. Trong bối cảnh đó, năm 2026 có thể được xem là năm bản lề, đánh dấu sự chuyển dịch từ giai đoạn “mở rộng bằng số lượng” sang giai đoạn phát triển bằng chất lượng và hiệu quả, đặt nền móng cho một thị trường thương mại điện tử bền vững hơn trong những năm tiếp theo.

Quốc Toản