Yếu tố công nghệ và nhân lực

Điều kiện cần và đủ

Ông Nguyễn Nam Hải, Giám đốc điều hành TripC AI, Alvin AI và Avoca AI, nhận định logistics và thương mại điện tử Việt Nam đã tăng trưởng nhanh trong hơn một thập niên qua, cả về quy mô lẫn số lượng doanh nghiệp tham gia. Tuy nhiên, chủ yếu là các công ty giao nhận, rất ít công ty logistics thực thụ vì ngành này đòi hỏi cốt lõi là công nghệ.

Theo ông Hải, mọi chi phí như xăng dầu, kho bãi, nhân công đều có xu hướng tăng, chỉ có chi phí công nghệ là có xu hướng giảm. Do đó, công nghệ là yếu tố duy nhất giúp tối ưu hóa để có giá cước rẻ hơn, quyết định khả năng bứt phá hoặc bị đào thải khỏi thị trường.

Đồng quan điểm, TS Patrick Hồ, Giảng viên Swinburne Việt Nam – cơ sở Đà Nẵng, dẫn chứng có những công ty doanh thu hàng tỷ đô la nhưng chỉ cần vài nhân lực để điều khiển hệ thống vận hành, còn lại máy móc tự làm hết. Logistics hiện đại không cần quá nhiều người hay hạ tầng, điều này đặt ra trong việc đào tạo nhân lực hiện nay là dạy cách làm chủ dữ liệu, hiểu công nghệ và sống chung với Trí tuệ nhân tạo AI.

Trong khi đó, TS Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Bro Group, Chủ tịch Câu lạc bộ các Giám đốc Sales và Marketing Việt Nam (CSMO Việt Nam), cho rằng công nghệ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ. Trong logistics, sự gắn kết lâu dài giữa các đối tác quan trọng hơn là việc thay đổi nhà cung cấp liên tục chỉ vì giá. Dù hệ thống có nhiều robot thì vẫn cần con người để vận hành, do đó con người chính là “linh hồn” tạo nên sự khác biệt để cạnh tranh.

“Trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế những người chỉ biết làm việc theo logic máy móc. Còn con người tương lai phải làm ra những sản phẩm sáng tạo, thiết kế bằng cảm xúc và trải nghiệm. Do đó, cần đào tạo thế hệ mới phù hợp với chiến lược phát triển của đất nước, những người có khả năng làm chủ công nghệ và AI để tạo ra giá trị mới”, ông Vinh nói.

Định vị Đà Nẵng trong chuỗi cung ứng

Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, Đà Nẵng được đánh giá là có vị trí chiến lược không thể thay thế, đặc biệt là vai trò của cảng biển trong việc kết nối vận chuyển tới các tỉnh, thành phố trên khắp cả nước và trong tuyến Hành lang Kinh tế Đông – Tây.

TS Lê Quốc Vinh cho rằng, ngay từ những ngày đầu năm 2026, Đà Nẵng công bố chương trình hành động thông qua các hội nghị lớn và đón nhiều nhà đầu tư để triển khai Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam, đây là những tín hiệu tích cực để phát triển lĩnh vực logistics và thương mại điện tử trong tương lai. Trong đó, Đà Nẵng nên phát triển theo định hướng riêng biệt, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics hoặc tài chính quốc tế tập trung vào yếu tố công nghệ và yếu tố xanh để tạo niềm tin cho thế giới.

Tương tự, ông Nguyễn Nam Hải nhận định, Đà Nẵng có tiềm năng phát triển các trung tâm logistics lớn và hệ thống cảng biển trong tương lai. Hiện tại, thành phố nên tập trung vào hai yếu tố: chính sách và công nghệ. Về chính sách, cần tạo cơ chế linh hoạt để đón đầu các xu hướng mới thay vì chỉ tập trung vào hạ tầng vật lý, logistics không còn là câu chuyện về kho bãi hay xe cộ truyền thống, mà thực chất là công nghệ và thuật toán điều phối thông minh. Việc sử dụng các nền tảng tự động hóa sẽ cho phép hàng hóa được lưu thông liên tục, thậm chí kho bãi có thể được thiết kế để chạy đồng hành cùng với quá trình vận chuyển container.

Chìa khóa để Đà Nẵng bắt kịp thế giới nhanh nhất chính là sự kết hợp giữa hiểu biết sâu sắc về công nghệ và các chính sách cởi mở, từ đó trở thành một trung tâm điều phối logistics hiện đại, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao trên bản đồ toàn cầu.