Đổi điện thoại sẽ phải xác thực lại khuôn mặt

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao đối với số Điện thoại di động, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Theo dự thảo, việc xác thực thông tin thuê bao được phân loại theo mục đích sử dụng, trong đó trọng tâm là nhóm thuê bao di động phục vụ giao tiếp giữa người với người (H2H).

Với cá nhân mang quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức hoạt động tại Việt Nam, thông tin thuê bao sẽ được xác thực bằng cách đối soát giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thông tin đăng ký bắt buộc phải trùng khớp tối thiểu bốn trường dữ liệu gồm: số định danh cá nhân; họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt. Việc kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu gốc của ngành Công an được kỳ vọng sẽ loại bỏ tình trạng sử dụng giấy tờ giả, thông tin không chính chủ để đăng ký SIM.

Dự thảo cũng đưa ra quy định chặt chẽ hơn đối với trường hợp đăng ký từ thuê bao H2H thứ hai trở đi. Khi người dùng kích hoạt thêm SIM, doanh nghiệp viễn thông không chỉ thực hiện xác thực điện tử thông thường mà còn phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế nhằm phòng, chống gian lận.

Cụ thể, việc đối chiếu sinh trắc học khuôn mặt phải đáp ứng tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement, với tỷ lệ chấp nhận sai dưới 0,01%. Đồng thời, hệ thống phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo sinh trắc học của vật thể sống (PAD), tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 30107 hoặc NIST, nhằm ngăn chặn việc sử dụng hình ảnh, video hay mặt nạ 3D để vượt qua khâu xác thực.

Một điểm mới khác là quy định xác thực lại thông tin thuê bao khi người dùng thay đổi thiết bị đầu cuối so với thiết bị sử dụng gần nhất. Khi đó, thuê bao phải thực hiện quy trình xác thực tương tự như đăng ký SIM thứ hai. Trường hợp cá nhân chỉ sở hữu một thuê bao, hệ thống sẽ gửi mã xác thực một lần (OTP) trực tiếp đến số thuê bao để xác minh quyền kiểm soát.

Đối với người nước ngoài đăng ký thuê bao bằng hộ chiếu, thuê bao H2H đầu tiên chỉ được sử dụng tối đa 30 ngày. Sau thời hạn này, thuê bao sẽ bị hạn chế chức năng và chỉ được tiếp tục sử dụng đầy đủ nếu người dùng thực hiện xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch của doanh nghiệp viễn thông.

Người dùng có thể lựa chọn xác thực qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID, qua ứng dụng hoặc website của nhà mạng, hoặc trực tiếp tại điểm giao dịch. Riêng người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch, việc xác thực bắt buộc phải thực hiện trực tiếp.

Dự thảo cũng đề xuất chế tài xử lý nghiêm đối với thuê bao không thực hiện hoặc xác thực không thành công. Theo đó, dịch vụ sẽ bị tạm dừng một chiều, sau đó là hai chiều và tiến tới chấm dứt cung cấp nếu vẫn không hoàn tất xác thực. Doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm lưu trữ đầy đủ hồ sơ xác thực trong suốt thời gian thuê bao hoạt động để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

TT (tổng hợp)